’s Lands wijs, ’s lands eer, Aussie style…

’s Lands wijs, ’s lands eer, Aussie style…

Van alle varianten van het Engels die overal ter wereld worden gesproken, is Australisch-Engels toch wel mijn favoriet. Daar zit natuurlijk ook een stukje geschiedenis achter: in de jaren vijftig verlieten de broers van mijn vader Nederland om hun geluk te beproeven aan de andere kant van de wereld, in Melbourne. Ik had dus altijd al familie in Australië (tegenwoordig zelfs meer daar dan hier), en een paar keer per jaar kwam er dan Engelse post, met foto’s van nichtjes en ooms en tantes die ik niet kende. En heel soms kwamen ze naar Nederland.

australian hatToch ging ik vijf jaar geleden zelf voor het eerst naar Australië, en toen raakte ik pas echt gebiologeerd door het land. Die mensen, die manier van leven, zo ontzettend rustig en fijn. Het eerste dat er tegen ons werd gezegd toen we landden op Brisbane Airport was, en ik lieg het niet, “No worries, mate” door een douanebeambte met een naambordje met daarop ‘Bruce’. Het kon niet leuker. Enfin, die reis was vol met prachtige momenten, maar vooral genoot ik op rustige avondjes van de tv. Australische tv is eigenlijk net als Amerikaanse tv, maar dan met een Australisch accent, waar ik gewoon van nature blij van word.

Sindsdien kijk ik ook hier in Nederland heel graag Australische tv, via YouTube. Mijn favoriete programma is ‘Who Do You Think You Are’, een genealogische zoektocht naar de roots van bekende Aussies. Het programma is hier in Nederland beter bekend als Verborgen Verleden. In dit programma zoeken bekende mensen (nou ja, ik ken die Australische celebs natuurlijk niet zo heel goed, maar dat maakt verder niet zo veel uit) naar waar ze vandaan komen.

Australië was natuurlijk van oudsher een strafkolonie; had je in Engeland of Schotland iets misdaan, dan werd je in de achttiende en negentiende eeuw hoppakee op de boot gezet met een enkeltje Hudson Bay. Eeuwenlang was dat ook een soort van stigma op familienamen: als je voorouders naar Australië waren gestuurd als ‘convicts’, dan hield je dat angstvallig verborgen, want dat was niet echt chic te noemen.

Tegenwoordig is het anders, merkte ik vorige week toen ik mijn geliefde serie zat te sydney harbourbingewatchen. In een van de afleveringen komt een BA’er (Bekende Aussie) erachter dat zijn voorouder getransporteerd was naar de kolonie, en toen zei hij heel enthousiast, toen hij het tegen zijn vrouw vertelde “Luv, we’ve got Australian Royalty in our background!” Die uitdrukking kende ik nog niet, en taalgekkie dat ik ben, moest ik natuurlijk even gaan zoeken. En verdomd als het niet waar was: Australian Royalty betekent dus dat je een criminele voorouder hebt. Tegenwoordig is het een beetje een statusdingetje geworden in Australië. Een beetje net zoals Amerikanen er trots op zijn als hun voorouders “came over on the Mayflower”.

Eigenlijk was dit een hele lange introductie van een overzichtje van Australische uitdrukkingen die hier niet zo bekend zijn; wij hebben toch meer met de Britse en Amerikaanse taalvariant, over het algemeen. En dat is jammer, want Australisch-Engels heeft echt een paar pareltjes van aanvullingen op het Engels opgeleverd. Zo is een Esky een koelbox. Hartstikke logisch, want een Eskimo is koud! Een van mijn Australische vrienden vroeg me ooit of ik een ‘traveller’ wilde. Ik had geen flauw idee wat hij bedoelde, totdat ie me een biertje in de handen drukte toen we weggingen. Een traveller is een biertje (of ander drankje) voor onderweg.

Zo is er ook ‘Tradie’. Dat is iemand met een beroep, een vakman (tradesman). Binnen die categorie heb je dan ook nog allemaal bijnamen, zoals brickie (bricklayer, metselaar), truckie (vrachtwagenchauffeur), sparky (elektricien, hilarische vinding, vind ik zelf), garbo (vuilnisman) en chippie (timmerman, een splinter of een stukje hout is namelijk een chip).

Australiërs hebben de neiging om alles af te korten: ‘afternoon’ wordt dan ‘arvo’, ‘barbecue’ wordt ‘barbie’, en iedereen heeft wel een ‘nickname’. Heet je Gavin dan word je Gaz, ben je geboren als Desmond dan word je Dez. Heet je Damian, dan is de kans groot dat je later bij je vrienden bekend staat als Edna (Damian, Dame, Dame Edna, Edna, volg je het nog?)

koalaWe kennen allemaal wel de term ‘Gone walkabout’, toch? Dat zeg je als iemand zich eventjes heeft teruggetrokken uit het openbare leven, als iemand even ‘van de radar verdwijnt’. Dit verwijst naar het feit dat je in de Australische Outback echt helemaal verloren kunt lopen in de uitgestrekte stukken achterland. Overal op het platteland is het eigenlijk erg uitgestorven (wie keek er vroeger niet naar ‘Flying Doctors’…kijken hoe ze uren moesten vliegen voor een zetpil in een kleine stadskliniek), dus als een Australiër zegt “well, he lives fifty K’s south of Woop Woop” (de Aussie variant van “hij woont in Schubbekutterveen”) dan kun je er donder op zeggen dat iemand écht heel heel heel ver van de bewoonde wereld af woont.

Oh, ik zou hier echt uren over kunnen doorgaan, maar dat leest niet lekker, zo’n lang blogstuk. Voor mensen die meer willen weten over dit onderwerp kan ik de volgende link met uitgebreide uitleg over Australian slang (short language) aanraden: http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/austn-slang

En dit zijn een aantal links met nog meer Aussie Slang:
http://mentalfloss.com/article/61847/25-awesome-australian-slang-terms
http://www.koalanet.com.au/australian-slang.html
https://www.buzzfeed.com/chrisrodley/most-strayan-words-of-all-time?utm_term=.kk1jej0ALl#.eteDJDyqE0
http://alldownunder.com/australian-slang/dictionary-phrase.htm

gday mate